Mijn hobbyblogje

En? heeft er iemand mij gehoord op de radio? Ik kon zelf niet eens luisteren. Het was leeskring en ik was de gespreksbegeleidster van dienst.

Van het resultaat ben ik niet echt in de wolken, dat mag ik nu de uitzending voorbij is wel zeggen, denk ik. Het moest allemaal nogal rap gaan. Had ik de tijd gehad, dan zou ik eerst wat geëxperimenteerd hebben met het bakken van platte tegels. Dat is niet evident. Ik dacht dat het wel zou lukken met voldoende in het oog houden. Maar helaas, compleet kromgetrokken, zoals je kan zien op de foto op de Radio 1 website en zelfs al een beetje op mijn eigen foto hierboven, waar het nog in de oven zit..

En dat was dan al de tweede versie :-) De eerste was niet alleen krom maar ook nog eens gebroken. Heb het dus op de valreep vlak voor ze het kwamen ophalen nog eens overgedaan. Maar helaas, ook dat is kromgetrokken. Nu heb ik wel gelezen dat men voor het maken van tegels meestal behanglijm aan het deeg toevoegt. Dat had ik niet in huis. Misschien dat het daarmee beter lukt? Ik weet het niet, ik zal het in de toekomst zeker eens uitproberen.

Ik vond het eigenlijk ook wel jammer dat gevraagd werd om het bord te versieren met de naam van het radioprogramma en de zender. Dat is wat weinig geïnspireerd. Het voorbeeld uit mijn boek had aan elke kant 2 salamanders met de staarten in elkaar gedraaid. Ik dacht er trouwens ook aan om het dambord zo te maken dat je het kan ophangen, met onderaan een haakje om het zakje met de stenen aan te hangen. Zodat je het ook al wandversiering kan gebruiken. Maar ja, gezien de tijdsdruk... Het is zelfs niet geverfd of gevernist geraakt.

In ieder geval, ik vond het leuk om mijn hobby aan een breed publiek te kunnenvoorstellen. Misschien heeft het bij sommige mensen interesse gewekt. Ik ben zelf wel meer het type van de romantische "ouderwetse" brooddeegdingetjes: de bloemenkransjes, fruitmandjes, poppetjes, etc (zie foto). Toch wil ik in de toekomst hier ook meer aandacht gaan besteden aan modernere ontwerpen. Misschien dat dat sommige mensen meer aanspreekt. Ik kan het in ieder geval aanraden als creatieve hobby. Werken met zoutdeeg is heel leuk zowel voor kinderen als voor volwassenen.

Luister morgenvoormiddag naar Brood & Spelen op Radio 1! Ik maakte voor hen een dambordspel in zoutdeeg en werd daarover geïnterviewd.

Het idee voor dit werkstukje heb ik uit het boekje "Deegtafereeltjes" (Anne Karine Lemstra, 1998) uit de reeks "SuperHobby", p.7 e.v. Het is een leuke decoratie voor de herfst en vooral de halloweenperiode.

Begin met een rond lapje deeg te rollen. Plaats hierop een theelichtje. Het oogt altijd mooier als je het ietsje naar een van de randen zet, niet pal in het midden. Denk eraan: dit theelichtje gaat niet mee de oven in.

Vorm blaadjes zoals in de workshop verschillendetechnieken.

Om een pompoen te boetseren begin je met een bolletje te rollen. duw er boven lichtjes op, zodat de bovenkant enigszins afgeplat is. Duw in het midden een kruidnagel, met de bloemknop naar beneden in het deeg. dat is het steeltje van de pompoen.

Vorm nu met een boetseerhoutje of mesje de ribben van de pompoen. Duw ze in het midden van de bol vrij diep in. het deeg zet nog een beetje uit tijdens het bakken. Het kan geen kwaad al er wat barstjes of rimpels in je pompoen zitten: dat is bij echte pompoenen immers ook.

Maak pompoentjes van verschillende grootte: grote en kleintjes

Rol ook enkele heel dunne worstjes, daarvan ga je ranken maken. hoe fijner je kanwerken hoe mooier het is: gebruik dus een aangepast deeg.

	Schik nu de pompoentjes, blaadjes en ranken rond het theelichtje. Hou rond het theelichtje ongeveer 0,5 tot 1 cm vrij: het deeg zet  immers uit tijdens het bakken. Als je het helemaal tegen het theelichtje aanzet, kan het er later niet meer in.

En dit is dan het resultaat.

Dit is een idee dat ik heb uit het boekje "Deegcadeautjes" (door ItskeMarée, 1996) uit de reeks "Doeboekjes", p. 15 e.v. Het is een leuk kraamcadeautje.

Ik heb de werkwijze uit het boekje ingescand. Ik ben er wel lichtjes van afgeweken.

Begin met een ovaal lapje deeg te maken. Dat kan door het met behulp van een sjabloonuit te snijden. Of met de losse hand: eerst een bolletje, dan dat platdrukken en in devorm van een ovaal duwen.

Rol dan 4 worstjes. Knijp de uiteinden ervan in een puntje.

Leg een eerste rolletje bovenaan de ovaal om het begin van de kap te vormen. Leg er vervolgens een tweede rolletje bovenop. knijp telkens de puntjes goed samen. Leg er tenslotte nog een derde rolletje bovenop. Maak nog een ovaal lapje deeg, kleiner dan het vorige, om het dekentje te vormen. Vouw de bovenkant om. Leg het dekentje op de onderste helft van de ovaal.

Leg het laatste rolletje onderaan op de ovaal. Rol een bolletje voor het hoofdje van de baby. Leg dat bolletje boven het dekentje. je kan ook nog een kussentje onder het hoofdje leggen als je dat wil.

Ook voor de armpjes ben ik een beetje van de uitleg uit het boek afgeweken. Ik heb wel de grondvorm van de armpjes overgenomen. Rol eerst een heel klein bolletje, rol dat dan tot een kegeltje. De handjes heb ik aan de mouw vast gevormd met behulp van een boetseerstokje

Leg de armpjes naast het hoofdje. Je kan ze in verschillende standen aanbrengen: bijv. met de handjes op het dekentje

Je kan het figuurtje na het bakken nog verven of vernissen. Je kan het ook laten zoalshet is, maar hou er dan wel rekening mee dat het niet tegen vocht kan.

Haar maken

Aan de hand van een knoflookpers kan je haren maken, bijvoorbeeld voor poppetjes of dieren. Stop een stukje zoutdeeg in de pers en knijp de pers dicht. De worstjes die eruitkomen schik je als haren op je figuur.

Blaadje

Rol een bolletje. Duw het plat en kijp tegelijk een puntje langs een kant.

Breng met een boetseerstokje of een mesje de nerven aan op het blaadje.

Je kan variëren in blaadjesvormen. je kan bijvoorbeeld aan beide zijden eenpuntjeknijpen of het blad ronder of smaller maken.

Bloem

Begin met een worstje te rollen. Snij er een schijfje af en rol dat tot een bolletje.

Duw het bolletje vervolgens plat zodat je een rond schijfje krijgt.

Leg verschillende ronde schijfjes in een cirkel, zodat ze elkaar overlappen. In het midden van de cirkel leg je een bolletje, waarin je met een satéprikker of potlood een putje duwt.

Tenslotte kan je nog met een boetseerhoutje of mesje kleine streepjes in de bloemblaadjes maken.

Roosje

Om roosjes te maken kan je het best werken met een fijn deeg, met een deel aardappelmeel.Hoe fijner je kan werken, hoe mooier het roosje eruitzal zien.

Voor het maken van een roosje ga je voor een deel op dezelfde manier tewerk als voor het bloempje. Je begint met een worstje te rollen waar je enkele schijfjes van snijdt. Duw de schijfje blad om bloemblaadjes te vormen. Voor roosjes mag de vorm gerust enigszins onregelmatig en de rad gekarteld zijn. Snij nog een schijfje van het worstje. Rol dit uit tot een worstje. Duw het worstje vervolgens plat zodat je een rechthoekig lapje deeg bekomt.

Rol dit lapje deeg op, waarbij je de onderkant in een puntje knipt.

Als het deeglapje helemaal opgerold is, leg je er een van de bloemblaadjes omheen, waarbij je de bovenrand iets laat uitsteken boven de bovenrand van het rolletje. Blijf de onderkant van het bloempje in een puntje knijpen. Zorg dat de blaadjes elkaar een beetje overlappen.

Ga voort met het toevoegen van bloemblaadjes tot je een mooi roosje hebt. Het puntje onderaan kan je afsnijden zodat je een vlakke onderkant aan je roosje hebt. dan kan je het gemakkelijk ergens op aanbrengen.

Mandstructuur

Een leuk zoutdeegwerkstukje is een bloemenmandje. Kijk maar in de linkerkolom vandezewebsite voor enkele voorbeelden van mijn hand. Om de vlechtstructuur van een mandje weertegeven kan je op verschillende manieren tewerk gaan.

Een eerste mogelijkheid is te werken met twee vorken.

Steek de 2 vorken in het deeg zoals je op de foto kan zien, met de tanden tegen elkaar. trek dan de twee vorkrn lichtjes uit elkaar zonder ze uit het deeg te halen. Zo worden er streepvormige inkepeingen in het deeg gevormd. Als je dit in keurige rijtjes doet bekom je dezelfde structuur als in dit mandje.

Een tweede techniek voer je uit met een boetseerhoutje of mesje. Trek eerst verticale strepen op het deeg. Vul de ruimte tussen twee verticale strepen tenslotte op met kleine horizontale streepjes.

Wat voor materiaal kan je allemaal gebruiken bij het knutselen met zoutdeeg?

• boetseerstokjes
• deegroller of lege fles
• kartelwieltje
• uitsteekvormen: koekjesvormen, mini-vormen, andere (vb Makin's Clay)
• satéprikkers
• potlood
• messen
• schaar
• kam
• vork
• knoflookpers
• (in)drukvormen: vb Makin's Clay pushmolds en texture sheets
• natuurlijke materialen: gedroogde kruiden (kruidnagels, jeneverbessen,...), takjes, dennenappels, eikels, droogbloempjes,...

Het eenvoudigste wat je met zoutdeeg kan doen is vormpjes uitsteken, net zoals wanneer je koekjes maakt. Begin met het deeg uit te rollen. De dikte hangt af van wat je met je vormpjes wil gaan doen. Wil je ze aan de muur hangen, dan mogen ze gerust wat dikker: bijvoorbeeld 1 cm dik. Wil je ze in de kerstboom hangen, rol je deeg dan uit tot een dikte van ongeveer 0,5 cm. Anders worden ze te zwaar.

Een van de redenen waarom ik deze keer een fijn deeg wou, was omdat ik uitsteekvormpjes wou maken om te gebruiken bij kerstkaarten. Daarvoor mogen ze natuurlijk niet te dik zijn. Ik had een deeg nodig dat je flinterdun kan uitrollen. Vandaar het aardappelmeelmengsel.

Natuurlijk heb je uitsteekvormpjes nodig. Je kan de gewone koekjesvormen gebruiken. Er bestaan ook mini-vormpjes. Ik heb ze al wel gezien in hobbyzaken, maar je vindt ze ook wel bij winkels zoals Blokker of Casa.

Een heel leuk ideetje is eerst deeg uitsteken met een gewone vorm. Dan steek je in die vorm een figuur uit met een mini-vormpje. Dit is meteen een manier om je figuurtjes lichter te maken. Bijvoorbeeld als je ze in de kerstboom wil hangen.

De kleine uitgestoken vormpjes kan je apart gebruiken. Of je kan ze op een grotere vorm aanbrengen. Daarvoor gebruik je dan best een likje 'lijm'. Dat maak je van een klein stukje brooddeeg (bolletje van ca 1 cm diameter) dat je oplost in een eetlepel water. Je krijgt dan een vloeibare pasta die je als 'lijm' gebruikt. Je kan de vormpjes ook versieren met bloempjes, bolletjes, worstjes,...

Als je je vormpjes wil ophangen, vergeet dan niet er een gaatje in te maken. Dat kan met een satéprikker of de punt van een potlood. Zorg ervoor dat het gaatje groot genoeg is. Immers, het deeg zet tijdens het bakken uit, net zoals dat ook bij koekjes het geval is.

Vanmiddag heb ik me nog eens met zoutdeeg geamuseerd. Omdat ik daar wel eens vragen over krijg en omdat ik merk dat veel mensen op mijn site terechtkomen omdat ze op zoek zijn naar info over dit onderwerp, ga ik proberen een en ander uit te leggen in de vorm van een soort workshop. Je kan dus stap voor stap meevolgen hoe je een werkstukje kan maken. Ik hoop dat ik jullie daarmee een plezier kan doen. Mocht het niet duidelijk zijn, vraag het gerust.

Laten we beginnen bij het begin: het deeg. Omdat ik enkele fijne dingetjes wou maken, had ik deze keer behoefte aan een extra fijn deeg. Daar bestaat een goed recept voor, namelijk met toevoeging van aardappelmeel. Dit heb je nodig:

• 100 gr gewone bloem (niet zelfrijzend!!!)
• 100 gr zout
• 50 gr aardappelmeel
• water

Voor het water heb ik geen exacte hoeveelheid. Voeg het lepel per lepel toe totdat je genoeg hebt. Als je te weinig hebt, kan je nog toevoegen. Maar als het te vochtig is, is het moeilijker te 'herstellen'. Kneed het deeg goed door. Op de foto zie je hoe het erongeveer uitziet. Het moet soepel en vochtig genoeg zijn om bijvoorbeeld worstjes van te rollen. Te droog deeg is niet goed omdat je dan barsten in je vormen krijgt. Het juiste deeg lijkt qua consistentie een beetje op van die zachte kinderplasticine à la Playdoh.